TH  EN

 




หลักสูตรชุมชนปรับตัว
     
ภูมิอากาศที่แปรปรวน ทำให้ฤดูกาลที่กำหนดวิถีชีวิตได้เปลี่ยนแปลงและคาดเดาได้ ยาก ส่งผลให้เกิดภาวะความขาดแคลนอาหาร น้ำ ที่อยู่อาศัย และโรคภัยแพร่ระบาด ซึ่งเกิดจากการบริโภคและการผลิตที่ใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างมหาศาล โดยเฉพาะน้ำมันดิบที่เป็นแหล่งพลังงานหลักอันสำคัญของสังคมมนุษย์ เพื่อตอบสนองความต้องการ ความสะดวกสบายของมนุษย์ ซึ่งกิจกรรมเหล่านั้นได้สร้างมลพิษและทำลายทรัพยากรธรรมชาติเป็นอย่างมาก สถานการณ์ความเสื่อมโทรมของธรรมชาติในขณะนี้จะเป็นเงื่อนไขและข้อจำกัดในการดำรงชีวิตของมนุษย์ให้ลำบากมากยิ่งขึ้น จะเห็นได้ว่าวิถีชีวิตที่เป็นอยู่นั่น เราจะต้องทำลายทรัพยากรธรรมชาติมากมายเพื่อแลกกับความสะดวกสบาย ความต้องการของเราเอง

“วิกฤตภูมิอากาศ” จึงเป็นประเด็นสำคัญที่จะส่งผลต่อระบบนิเวศน์ ซึ่งเป็นปัจจัยหลักในการดำรงชีวิต และมาตรการแก้ไขปัญหา ณ ขณะนี้ไม่ได้แสดงถึงการแก้ปัญหาอย่างแท้จริง แต่กลับสร้างปัญหาใหม่ขึ้นแทนที่ ซึ่งได้สร้างความขัดแย้ง แย่งชิงทรัพยากรธรรมชาติ และกลายเป็นผลประโยชน์ทางด้านธุรกิจมหาศาล นั่นหมายถึงชนบทจะกลายเป็นสนามของการแย่งชิงทรัพยากรและผลประโยชน์ของนายทุนและรัฐบาลต่อไปในอนาคต

อาศรมพลังงานเล็งเห็น วิถีการเกษตรของชุมชน มีศักยภาพมากพอที่จะแก้ไขปัญหานี้ได้ด้วยการร่วมมือกันภายในชุมชน ด้วยฐานทรัพยากรที่สามารถพึ่งตนเองทางด้านอาหาร พลังงาน พร้อมทั้งภูมิปัญญาที่ได้รับการสั่งสม สามารถนำไปวิถีพึ่งตนเอง เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้ แต่ทัศนคติและค่านิยมที่ให้ความสำคัญกับความสุขที่มาจากทรัพย์สินเงินทอง การตอบสนองความอยาก ความสะดวกสบายโดยที่ไม่คำนึงถึงผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม นั่นทำให้การหันกลับไปสู่การดำรงชีวิตอย่างเรียบง่ายได้นั่นเป็นไปได้ยาก ดังนั้นกระบวนการปรับเปลี่ยนด้วยการสร้างกระบวนการเรียนรู้และเหตุปัจจัยให้คนได้ศึกษา ความรู้ทั้งภายในและภายนอก เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจปัญหาอย่างแท้จริง และนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม วิถีชีวิตให้สอดคล้องกับธรรมชาติอย่างสมดุลได้ และรวมถึงการหาแนวทางการแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืนร่วมกัน

กรอบหลักสูตร Principle
ยุทธศาสตร์
ภายใต้วิกฤต ความยากจน โลกร้อน ทรัพยากรพลังงานจำกัด แนวทางสำหรับชุมชน คือ
1. ทำให้เกิดความเป็นธรรมในการจัดสรรทรัพยากร เช่น ป่าไม้ น้ำ ที่ดินทำกิน การเกษตรกรรม และการสวัสดิการจากรัฐ ซึ่งเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างและเป็นระดับนโยบาย
2. ชุมชนต้องปรับพฤติกรรม ความเคยชิน ในการดำรงชีวิตประจำวัน การทำมาหากิน รวมทั้งกิจกรรมทั้งปวงในการดำรงชีวิตเราไม่ทำลายระบบนิเวศ (คนกับนิเวศ)

ซึ่งปัญหาในข้อหลังนี้เป็นบริบทที่ไม่สำคัญนักในยุทธศาสตร์งานพัฒนาสังคมสมัยก่อนหน้านี้ แต่ปัจจุบันกลายเป็นสิ่งจำเป็นที่ไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ และเป็นปัญหาของความรู้และวิชาการที่ชาวบ้านจะต้องเข้ามาเรียนรู้ เพื่อความเป็นอยู่ที่ยั่งยืน ทั้งนี้หมายความว่า การพัฒนามีความซับซ้อนมากขึ้น

วัตถุประสงค์
1. เพื่อระดมหาทางออกร่วมกัน จัดวางยุทธศาสตร์ของการพัฒนาในมิติใหม่
2. เพื่อวางกรอบในการจัดทำแผนชุมชนของแต่ละแห่งสำหรับการรับมือกับปัญหา และการจัดการกับทรัพยากรที่จะเข้ามาสู่ชุมชนจากแหล่งต่างๆ อย่างมีประสิทธิผล
3. เพื่อกำหนดมาตรการในการพึ่งตนเอง เป็นมิตรกับนิเวศ
4. สร้างมาตรการในการยกระดับการพัฒนาคนและเยาวชนในชุมชน ให้เกิดความรู้ พร้อมแก้ปัญหาและการพัฒนาที่ยั่งยืน

เนื้อหา
1. บริบทของโลกร้อน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลก
2. สถานการณ์โลกร้อนและผลกระทบต่อระบบนิเวศ สังคม เศรษฐกิจ
3. แนวทางการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
4. แนวทางการชุมชนปรับตัว
5. เครื่องมือในการจัดการพลังงาน ทรัพยากรและก๊าซเรือนกระจก (Carbon Footprint)

   
 
>> ไฟล์ข้อมูลหลักสูตรชุมชนปรับตัวฉบับสมบูรณ์
     
     
   


© 2011 Energy Ashram: Appropriate Technology Association 135/4 Moo4 Thanarat Road, Tambol Moosri, Pakchong District, Nakornratchasima 30130 Tel.& Fax(+66)44 297621
Mobile (+66)81 689 5045 , (+66)81 6600 377 E-mail : se@ata.or.th Admin